İngilizce Video Türkçeye Nasıl Çevrilir?

İngilizce bir videoyu Türkçeye çevirmenin pratikte tek bir sırası var: Önce konuşma İngilizce metne dökülür, sonra o metin Türkçeye çevrilip kontrol edilir. Türkçe altyazı ya da Türkçe seslendirme isteseniz de yol aynı yerden geçer. İkisi de düzeltilmiş bir Türkçe metinden üretilir. "Videoyu doğrudan çeviren" araçlar da aslında bu adımları arka arkaya çalıştırır, yalnızca aradaki hataları size göstermez; o hatalar da çoğunlukla sayılarda, adlarda ve kısaltmalarda birikir. Hear2Text metin ve çeviri adımlarını yapar, ama dublaj yapmaz ve çeviri yalnızca ücretli planlarda var.

Metin mi, altyazı mı, dublaj mı: hangisi ne için?

Üçünün maliyeti ve gerektirdiği iş çok farklı olduğu için önce hangi çıktıyı istediğinize karar verin.

Türkçe metin, videoyu okuyacaksanız yeter: bir dersin notları, bir röportajdan alıntı, bir toplantı kaydından karar listesi, bir eğitim videosundaki adımlar. Çıktı Word, PDF ya da düz metindir ve en az emek bunu ister. Çeviride bir satır biraz uzun çıkmış, bir cümle ikiye bölünmüş, önemi yok; okuyan anlar.

Türkçe altyazı, videoyu İngilizce bilmeyen izleyiciye göstereceğiniz zaman gerekir. Zamanlı bir SRT ya da VTT dosyası ister. Her satırın ekranda kaç saniye kaldığı ve kaç karakter olduğu artık önemlidir. İzleyici hem izler hem okur. Türkçe cümleler ek yığıldıkça uzadığı için çeviri çoğu zaman İngilizce aslından daha fazla karakter tutar ve altyazıda satırı taşırır. Bu yüzden altyazıda, metin çevrildikten sonra satırları bir de kısaltmak gerekir.

Türkçe dublaj, yani Türkçe ses, en pahalı olanı. Çevrilmiş metnin üstüne bir seslendirme, sonra o sesin videoyla eşlenmesi ve orijinal sesle karıştırılması gerekir. Bunu ya bir seslendirmen ya da metinden ses üreten ayrı bir araç yapar. Hear2Text dublaj yapmaz: Ses üretmez, videoya ses kanalı eklemez, videoyu değiştirmez. Çıkardığınız Türkçe metni dublaj için başka bir araca götürmeniz gerekir.

Videoyu yalnızca izlerken anlamak istiyorsanız ve video YouTube'daysa bir de oynatıcının kendi menüsüne bakın. Bu yazı yazılırken YouTube'un web oynatıcısında dişli simgesi (Ayarlar) altında Altyazılar menüsü, altında da "Otomatik çevir" seçeneği vardı ve uzun bir hedef dil listesinde Türkçe de yer alıyordu. Seçenek, videoda bir altyazı kanalı olduğunda çıkıyor. Bu kanal içerik üreticisinin yüklediği altyazı da olabilir, YouTube'un "otomatik olarak oluşturuldu" etiketli altyazısı da. Üretici otomatik altyazıyı kapatmışsa çevirecek bir şey kalmıyor ve menü de görünmüyor. Bu yolla dosya alamaz, metni kopyalayamaz, düzeltemezsiniz. Çeviri de altyazının kalitesine bağlıdır. İzleyip geçmek için yeterli, elinizde bir metin kalsın istiyorsanız yeterli değil.

Videoyu önce İngilizce metne çevirme

Kaynak iki türlü olur. Dosya varsa MP4, MOV, MKV, WebM gibi bir videoyu ya da MP3, M4A, WAV gibi bir ses dosyasını yüklersiniz, sınır 500 MB ve 18 saat. Video herkese açık bir bağlantıdaysa bağlantıyı yapıştırmanız yeter. "Herkese açık" burada tam anlamıyla alınıyor: Oturum açmadan kimsenin izleyemediği videolar, Stories, canlı yayınlar, abonelere özel içerik ve oynatma listeleri alınmaz. Bir bağlantı tek videodur. Spotify bağlantıları DRM yüzünden kabul edilmez. Videodan metne sayfası dosya yolunu, YouTube'dan metne sayfası bağlantı yolunu anlatıyor; YouTube'a özgü ayrıntılar ayrıca YouTube transkript yazısında var.

Konuşulan dili seçmeniz gerekmez, Hear2Text 100 dil arasından kendisi algılar. İngilizce bir video İngilizce metin olarak gelir: zaman damgalı satırlar ve her satırda konuşmacı etiketi. Etiketler her planda var, konuşmacılara ad vermek ve iki etiketi birleştirmek ücretli planda.

Bu adımın çeviri için önemi şu: İngilizce metindeki her hata Türkçeye aynen taşınır, üstelik Türkçede fark edilmesi daha zordur, çünkü çevrilmiş cümle akıcı okunur. Konuşma tanımanın sık kaçırdığı şeyler belli:

• Sayılar. "Fifteen" ile "fifty" telefon hattından geçmiş gibi bir seste karışır; biri on beş, öbürü elli olur ve çeviri bunu düzeltmez.
• Özel adlar. Türkçe bir ad İngilizce konuşmanın içinde geçtiğinde okunuşuna göre yazılır; "Çağla" yerine "Charla" gibi.
• Kısaltmalar. "SaaS" bir satırda "sass", öbüründe "SAS" olabilir.
• Üst üste konuşma ve yüksek müzik. İki kişi aynı anda konuşunca satır bölünür, arkada yüksek müzik varsa doğruluk düşer. Şarkı sözü zaten güvenilir biçimde yazıya dökülmez.
• Cümle sınırı. Uzun bir cümle iki satıra bölünmüşse, çeviri her satırı ayrı gördüğünden ikinci yarının öznesi kaybolur.

Bu yüzden çeviriye geçmeden önce İngilizce metni tarayıcıda açıp en azından sayı, ad ve kısaltma geçen satırları düzeltin. Satıra tıklayınca kayıt o andan çalar, düzeltmeyi yerinde yaparsınız. Sıra önemli: Çeviri, başlattığınız andaki metni alır. Türkçeyi aldıktan sonra İngilizce bir satırı düzeltirseniz Türkçesi kendiliğinden değişmez ve aynı dil için ikinci bir çeviri başlatılmaz. Önce İngilizcesini düzeltin, sonra çevirin. Konuşma tanımanın ses kalitesiyle ilişkisi için ses kaydını yazıya çevirme yazısına bakabilirsiniz.

Metni Türkçeye çevirme ve kontrol

Hear2Text'te metin hazır olunca üstteki Çeviriler sekmesini açın, "Yeni çeviri başlat" altındaki listeden Türkçeyi seçin ve Çevir'e basın. Çeviri satır satır yapılır, her Türkçe satır geldiği İngilizce satırın başlangıç ve bitiş zamanını korur. Aynı metne birden çok hedef dil ekleyebilirsiniz; her biri İngilizce aslından çevrilir, Türkçeden Almancaya gibi zincir olmaz. Çeviriyi yapan bir yapay zekâ modelidir, uygulama da bunu açıkça söyler.

Çevrilmiş satırları okumak ve dosya olarak almak bugün iOS ve Android uygulamalarında mümkün: Orijinalle çeviri arasında geçiş yapar, çeviriyi seçtiğiniz formatta dışa aktarırsınız. Web uygulaması ise indirilen dosyaları bu yazı yazılırken kaydın orijinal dilinde veriyor; web'den çeviriyi başlatırsınız, Türkçesini indirmek için telefon uygulamasına geçersiniz.

Satır satır çevirinin bir yan etkisi var ve kontrolde ilk ona bakın: Model her satırı tek başına görür. "It" ya da "they" bir önceki satırdaki şeye gönderme yapıyorsa Türkçede yanlış şeye bağlanabilir. "You" bir satırda "siz", öbüründe "sen" olabilir, bir toplantı metninde bu her sayfada göze batar. Sayı biçimi de İngilizce kalır: 1,000 Türkçede 1.000, 3.5 ise 3,5 olmalı; 03/04 gibi bir tarih 4 Mart mı 3 Nisan mı, bunu ancak kaydı dinleyen bilir.

Aşağıdaki üç başlıkta makine çevirisinin en çok yanıldığı yerler ve her biri için bir düzeltme var. Örneklerin hepsi uydurma cümleler, gerçek bir kayıttan alınmadı, yalnızca hata tipini göstermek için yazıldı.

Teknik terimler

Model, bir terimin sektörde Türkçeye çevrilip çevrilmediğini bilmez, kelimenin sözlük karşılığını yazar. Muhasebede "reconciliation" sözlükte "uzlaşma" ama meslekte "mutabakat"tır. Yazılımda "commit" ve "pull request" Türkçe ekiplerde İngilizce kalır; çevrilince cümle tanınmaz olur.

Örnek, finans:

• İngilizce: "We'll finish the bank reconciliation by Friday."
• Makine çevirisi: "Banka uzlaşmasını cumaya kadar bitireceğiz."
• Düzeltilmiş: "Banka mutabakatını cumaya kadar bitiririz."

Örnek, yazılım:

• İngilizce: "Don't commit directly to main; open a pull request."
• Makine çevirisi: "Doğrudan ana dala taahhüt etmeyin; bir çekme isteği açın."
• Düzeltilmiş: "main'e doğrudan commit atmayın; pull request açın."

İkinci bir sorun tutarsızlık: Satırlar ayrı ayrı çevrildiği için "deployment" on ikinci satırda "dağıtım", kırkıncı satırda "yayına alma" olabilir. Pratik çözüm, çeviriyi okumadan önce videoda geçen on on beş terimi ve Türkçede nasıl kalacaklarını listelemek, sonra metinde her terimi aratıp aynı karşılığa çekmek. Bu listeyi bir kez yaparsınız, aynı konudaki sonraki videolarda da kullanırsınız.

Deyimler

Yaygın deyimleri bugünkü modeller çoğunlukla doğru çevirir; sorun daha az bilinen, sektöre özgü ya da konuşma dilindeki deyimlerde ve alayda çıkar. Bu tür satırlar dil bilgisi açısından düzgündür ama bir anlam taşımaz. Böyle bir satır gördüğünüzde zaman damgasına tıklayıp o anı dinleyin. Deyim sesten anlaşılır.

Örnek:

• İngilizce: "Let's touch base early next week and see where we land."
• Makine çevirisi: "Haftaya erkenden üsse dokunalım ve nereye ineceğimizi görelim."
• Düzeltilmiş: "Önümüzdeki haftanın başında bir konuşalım, duruma bakarız."

Örnek:

• İngilizce: "That's a ballpark figure, don't quote me on it."
• Makine çevirisi: "Bu bir beyzbol sahası rakamı, beni alıntılamayın."
• Düzeltilmiş: "Kabaca bir rakam, kesinmiş gibi bir yere yazmayın."

Deyimi düzeltirken birebir Türkçe deyim aramak şart değil. "Üsse dokunmak" yerine "bir konuşalım" demek, zorlama bir "nabız yoklayalım" aramaktan iyidir; metin okunacaksa doğal cümle deyimden önemlidir.

Özel adlar

Kişi, ürün ve yer adları iki kez bozulur: Önce konuşma tanıma adı yanlış yazar, sonra çeviri doğru yazılmış adı bile kelime sanıp çevirir. "Jordan" bir meslektaş da olabilir, Ürdün de; "Teams" bir ürün, "ekipler" değil.

Örnek:

• İngilizce: "Jordan will walk us through the Q3 numbers in Teams."
• Makine çevirisi: "Ürdün, Ekipler'de 3. çeyrek rakamlarını bize anlatacak."
• Düzeltilmiş: "3. çeyrek rakamlarını Teams'te Jordan anlatacak."

Aynı şey anlamı olan soyadlarında ("Mr. Baker" bir fırıncı değil), kelime gibi görünen marka adlarında (Word, Slack, Apple) ve Türkçede karşılığı olan ama bağlama göre değişen yer adlarında ("Georgia" bazen Gürcistan, bazen ABD'deki eyalet) olur. Londra, Münih gibi yerleşik Türkçe karşılıklar ise doğru çevrilir ve öyle kalmalıdır. Düzeltirken Türkçe eki özel ada kesme işaretiyle bağlayın: Teams'te, Jordan'ın, Q3'ün.

Kontrolü her satırda yapmak zorunda değilsiniz. Önce sayı geçen satırlar, sonra ad geçen satırlar, sonra Türkçesi tuhaf okunan satırlar. Bir saatlik bir kayıtta bu üç tarama hem zaman kazandırır hem hataların büyük kısmını yakalar. Metni yayımlayacak ya da bir karara dayanak yapacaksanız yine de Türkçeyi ve konuyu bilen biri baştan sona okusun.

Altyazı istiyorsanız

Ücretli planlarda Hear2Text her satırı zaman damgalı SRT ve VTT dosyası verir. Web uygulamasından inen dosyalar kaydın dilindedir, yani İngilizce. Türkçe altyazı dosyasını yalnızca iOS ve Android uygulamalarından alabilirsiniz: Çeviriyi seçip SRT ya da VTT olarak dışa aktarırsınız ve çeviri satır zamanlamasını koruduğu için satırlar konuşmayla aynı anda görünür. Telefon uygulaması kullanmıyorsanız İngilizce SRT'yi YouTube Studio'ya yükleyip Türkçeyi orada ayrı bir dil olarak ekleyebilirsiniz. YouTube'un yardım sayfasına göre bu, Studio'da Altyazılar bölümünden "Dil ekle" ile yapılıyor. Dosya yükleyebilir ya da metni elle girebilirsiniz. Satır uzunluğu ve ekranda kalma süresi dâhil neye dikkat edeceğinizi videoya altyazı ekleme yazısı anlatıyor; altyazı dosyasının kendisi için altyazı oluşturucu sayfasına bakın. Hear2Text altyazıyı videoya gömmez ve hazır bir SRT dosyasını yüklemenize izin vermez. Altyazıyı videoya gömmek için kurgu programınızı kullanırsınız.

Çeviri hangi planda?

Çeviri ücretsiz planda yok. Ücretsiz plan her hafta 120 dakika yazıya dökme hakkı verir, kredi kartı gerekmez ve metni yalnızca TXT olarak dışa aktarır. Türkçe çeviri, SRT ve VTT, Word ve PDF, yapay zekâ asistanı ve özetler, konuşmacılara ad verme ücretli planlardadır: aylık 9,99 dolar ya da yıllık 89,99 dolar. Ücretli planda dakika sınırı yok, yalnızca günde 1.200 dakikalık bir adil kullanım sınırı var. Çeviri için kelime ya da dil başına ayrıca ücret ödenmez, aynı metne istediğiniz kadar hedef dil ekleyebilirsiniz.

Mantıklı sıra şu: Videoyu ücretsiz planda yazıya çevirin, İngilizce metnin kalitesine bakın. Ses kötüyse ya da müzik konuşmayı bastırıyorsa bunu çeviriye para vermeden görürsünüz. Metin temizse, ücretli plana geçip Türkçeyi ekleyin. Düzenli olarak İngilizce video çevirecekseniz yıllık planın fiyatı aylığın dokuz katı. Tek bir proje için aylık plan alıp bırakmak da olur.

Son bir uyarı: Çevrilmiş metni bir sözleşmeye, resmî bir başvuruya ya da yayımlanacak bir alıntıya dayanak yapacaksanız makine çevirisini taslak sayın.