Videoya Altyazı Nasıl Eklenir?

Videoya altyazı eklemenin üç yolu var: kurgu programının konuşmayı tanıyıp altyazıyı kendisinin yazması, konuşmayı bir SRT dosyasına çevirip videonun yanına yüklemek ya da altyazıyı tek tek elle yazmak. Hangisini seçeceğiniz videonun nereye gideceğine bağlı. YouTube ve Vimeo ayrı bir altyazı dosyası kabul eder, Instagram Reels ve TikTok etmez. Orada altyazının görüntünün içine gömülmesi gerekir. Bu yüzden yöntemden önce iki altyazı türünün farkını bilmek gerekiyor. Yanlış türü seçerseniz işi baştan yaparsınız.

Açılıp kapanan ve kalıcı altyazı farkı

Açılıp kapanan altyazı, videodan ayrı bir metin dosyasıdır. İngilizce kaynaklarda closed caption ya da soft subtitle diye geçer. Oynatıcı bu dosyayı okur, zaman koduna bakar ve metni o anda görüntünün üstünde gösterir. Dosya yoksa ya da izleyici CC düğmesine basmazsa hiçbir şey görünmez. Kalıcı altyazı ise kurgu ya da dönüştürme sırasında görüntünün piksellerine işlenir; buna gömülü, yakılmış ya da İngilizcesiyle burned-in altyazı denir. Artık bir yazı değil, görüntünün parçasıdır: kapatılamaz, aranamaz, düzeltilemez.

İkisi farklı işler görür. Videoların sesi kapalı izlendiği bir akışta altyazının mutlaka görünmesini istiyorsanız kalıcı altyazıyı seçin. İzleyicinin dil seçmesini, Google'ın metni dizine almasını ve bir yazım hatasını iki dakikada düzeltmeyi istiyorsanız açılıp kapanan altyazıyı. YouTube'a yüklediğiniz bir videoda ikisini birden kullanmak mümkün ama gereksiz, çünkü gömülü satırın üstüne YouTube'un kendi altyazısı binince ekranda aynı cümle iki kez görünür.

Kurgu programında otomatik altyazı

Video zaten bir kurgu programındaysa altyazıyı orada oluşturmak en kısa yol. Üç yaygın programda düğmelerin yeri şöyle. Menü adları İngilizce arayüze göre verildi, sürümler arasında küçük farklar olabilir.

CapCut, masaüstü ve telefonda aynı: Text sekmesi, sonra Auto Captions. Konuşulan dili ve ses kanalını seçip Recognize'a basarsınız. Yanlış kelimeyi zaman çizelgesindeki altyazı bloğuna çift tıklayarak düzeltirsiniz, değişiklik otomatik kaydedilir. Adımlar CapCut'ın yardım sayfasında var. Dışa aktardığınızda altyazı görüntüye gömülür; Reels ve TikTok için istenen de budur.

DaVinci Resolve'da komut Timeline menüsünde, Create Subtitles from Audio. Bu komut yalnızca ücretli Studio sürümünde çalışır. Ücretsiz Resolve'da menüde durur ama tıklayınca Studio'ya geçmenizi ister. Ücretsiz sürümde yapabileceğiniz şey başka bir yerde üretilmiş SRT dosyasını File > Import > Subtitle ile almak; dosya zaman çizelgesine altyazı kanalı olarak düşer ve her satır orada düzenlenir. Deliver sayfasındaki altyazı ayarlarında üç seçenek görürsünüz: görüntüye göm, ayrı dosya olarak ver, video dosyasına gömülü altyazı olarak yaz. Üçüncüsü MP4'ün içinde ayrı bir kanal demektir; dosya tek parçadır ama altyazı yine kapatılabilir.

Premiere Pro'da Window > Text panelini açıp Transcript sekmesinde Transcribe Sequence'a basarsınız, sonra Create captions. Burada satır başına karakter sınırı ve altyazının en az kaç saniye kalacağı ayarlanır. Dışa aktarırken Captions bölümünde "Burn Captions Into Video" seçerseniz gömülür, "Create Sidecar File" seçerseniz SRT yanına düşer. Bir engel var: Bu yazı yazılırken Premiere Pro'nun konuşma tanıma dil listesinde Türkçe yok, Adobe'nin topluluk forumunda 2023'ten beri istenen bir özellik. Güncel listeyi Adobe'nin Speech to Text sayfasından kontrol edin. Türkçe video için metni başka bir yerde üretip SRT olarak Premiere'e almanız gerekir. SRT alma tarafı dilden bağımsız çalışır.

Otomatik altyazının bozulduğu yerler her programda aynı: müzik altında konuşma, üst üste konuşan iki kişi, odanın öbür ucundaki mikrofon, özel isimler, ayrı yazılan "de" ve "ki" bağlaçları, bir de noktalama. Hiçbir tanıma sistemi noktalamayı sizin koyacağınız gibi koymaz. Altyazıyı yayımlamadan önce baştan sona okumak kurgunun bir parçası; on dakikalık videoda bu on dakika sürer, ses kötüyse daha uzun.

SRT dosyasıyla altyazı

SRT en yaygın altyazı dosyasıdır ve içi düz metindir, yani Not Defteri'yle açıp okuyabilirsiniz. Her altyazı dört parçadan oluşur: sıra numarası, zaman satırı, metin ve bir boş satır. Aşağıdaki örnek uydurma bir ders videosundan:

1
00:00:01,200 --> 00:00:03,900
Merhaba, bugün kameranın ses ayarlarına bakacağız.

2
00:00:04,100 --> 00:00:06,500
Önce mikrofonu kameraya bağlıyoruz.

3
00:00:06,700 --> 00:00:09,800
Kablo takılı olsa bile
menüden dış mikrofon seçmek gerekiyor.

Zaman satırında saniye ile milisaniye arasında nokta değil virgül var. VTT dosyasında aynı yerde nokta kullanılır ve dosya WEBVTT satırıyla başlar, iki formatın gözle görülür farkı budur. Metin bir ya da iki satır olabilir; üçüncü satır çoğu oynatıcıda görüntünün ortasına kadar tırmanır. Boş satır bir altyazının bittiğini söyler. İki altyazı arasındaki boş satırı silerseniz oynatıcı ikisini tek altyazı sayar ya da dosyanın geri kalanını hiç okumaz.

SRT'yi üç yerden alırsınız. Kurgu programı dışa aktarır: Resolve'da altyazı kanalına sağ tıklayıp Export Subtitle, Premiere'de sidecar seçeneği. YouTube Studio otomatik altyazıyı düzelttikten sonra indirmenize izin verir; zaten YouTube'a yüklediğiniz bir video için bedava bir SRT kaynağı. Üçüncüsü yazıya çevirme servisi: Hear2Text'e videoyu yükler ya da herkese açık linkini yapıştırırsınız, her bölüm zaman damgasıyla gelir, yanlış kelimeyi tarayıcıda düzeltip SRT ya da VTT indirirsiniz. Hangi planda hangi dosyanın indiğini en alttaki sorularda yazdık. Ayrıntılar altyazı oluşturucu sayfasında.

Dosya elinizdeyken iki yol var. Platforma yüklemek: YouTube Studio'da Altyazılar > Dil ekle > Ekle > Dosya yükle, sonra "Zamanlamalı" (İngilizce arayüzde Subtitles > Add language > Upload file > With timing). Görüntüye gömmek: ffmpeg kuruluysa tek satır yeter.

ffmpeg -i video.mp4 -vf "subtitles=altyazi.srt" -c:a copy cikti.mp4

Görüntü yeniden kodlanır, ses olduğu gibi kopyalanır. Yazı tipi ve boyutu force_style ile verilir, örneğin subtitles=altyazi.srt:force_style='FontSize=24'. "No such filter: subtitles" hatası alırsanız elinizdeki ffmpeg libass olmadan derlenmiştir, başka bir paket kurmanız gerekir. Komut satırı istemiyorsanız HandBrake'in Subtitles sekmesinden SRT alıp Burn In kutusunu işaretlemek aynı işi görür. HandBrake'in önizlemesi alınan SRT'yi göstermez, sonucu çıkan dosyada kontrol edin.

Bir de dosya adı meselesi var. VLC ve çoğu masaüstü oynatıcı, videoyla aynı adı taşıyan SRT'yi aynı klasörde bulunca kendiliğinden yükler: ders-3.mp4 yanında ders-3.srt. Adı farklıysa altyazıyı elle seçmeniz gerekir ve izleyici bunu çoğu zaman yapmaz.

Altyazıyı elle yazmak

Elle yazmak üç durumda mantıklı: konuşmanın az olduğu kısa bir tanıtım, müzik altında birkaç cümle ya da metnin zaten elinizde olduğu seslendirme videosu. YouTube Studio'da "Manuel olarak yaz"ı (Type manually) seçip videoyu oynatırken yazarsınız, zamanlamayı YouTube verir. Metin hazırsa "Otomatik senkronize et" (Auto-sync) daha hızlı: Metni yapıştırırsınız, YouTube kelimeleri sese hizalar. YouTube bu yöntemi bir saati geçen ya da sesi kötü videolar için önermiyor; orada hizalama kayar.

İşin hacmini önceden bilmek iyi olur. Normal tempoda bir dakikalık konuşma 120 ila 150 kelime, yani 12 ila 15 altyazı eder; on dakikalık videoda 150 altyazı. Her birine başlangıç ve bitiş zamanı vermek, metni yazmaktan daha uzun sürer. On dakikayı geçen videoda elle yazmak yerine otomatik metni düzeltmek belirgin biçimde daha az iş.

Elle yazmanın otomatik sistemlerde olmayan bir avantajı var: sesleri anlatan notlar. [alkış], [müzik], [telefon çalar] ve konuşmacı adı gibi işaretleri yalnızca siz koyarsınız; sağır ve işitme güçlüğü çeken izleyici için altyazının asıl değeri bunlardadır.

Okunur altyazının kuralları

Satır uzunluğu ve okuma hızı için yayıncıların yazılı kuralları var. Netflix'in Türkçe stil kılavuzu herkese açık. Aşağıdaki sayılar oradan, pratik yorumlar bizim.

Satır uzunluğu

En fazla iki satır; Netflix yazı tipini ekrana 42 karakter sığacak şekilde boyutlandırır, bu yüzden satırları 42'nin altında tutmak güvenlidir. Satırı nereden böldüğünüz uzunluktan daha önemli: Sıfatı isminden, "bile", "için" gibi sözcükleri öncesinden ayırmayın.

Kötü bölme:

Kablo takılı olsa bile menüden dış
mikrofon seçmek gerekiyor.

İyi bölme:

Kablo takılı olsa bile
menüden dış mikrofon seçmek gerekiyor.

Dikey videoda ekran dar, bu yüzden 42 karakterlik bir satır Reels'te iki satıra kırılır ve metin yüzün üstüne biner. Orada tek satırda 25 ila 30 karakter ve daha büyük punto daha iyi çalışır. Kurgu programından gömüyorsanız altyazıyı ekranın alt üçte birine değil, uygulama arayüzünün üstünde kalan orta-alt bölgeye yerleştirin, çünkü Instagram'ın açıklama ve düğmeleri alt kenarı kapatır.

Ekranda kalma süresi

Netflix, Türkçede yetişkin içeriği için saniyede 17, çocuk içeriği için 13 karakter sınırı koyar; en kısa süre olarak bir saniye önerir. Pratik karşılığı: 40 karakterlik bir satır en az iki buçuk saniye ekranda kalmalı. Otomatik sistemler altyazıyı konuşma hızına göre keser, bu yüzden hızlı konuşan birinde bir saniyeden kısa satırlar çıkar. Öyle bir satır görünce bir sonrakiyle birleştirin, metin uzun oluyorsa bölünmeyi bir cümle sonrasına kaydırın. Peş peşe iki altyazının arasında birkaç karelik boşluk bırakmak da işe yarar; aynı yerde metin bir anda değişince göz yeni satırın başladığını fark etmez.

Türkçe karakterler

Altyazıda ç, ı ya da içi boş kutular görüyorsanız sorun yazı tipi değil, kodlamadır. Dosya UTF-8 olmalı. YouTube SRT dosyasını yalnızca UTF-8 kabul eder, Vimeo da öyle. Windows'ta Not Defteri'nde Farklı Kaydet penceresinde Kodlama açılır listesinden UTF-8 seçmek yeter. İnternetten bulduğunuz eski Türkçe altyazılar çoğunlukla Windows-1254 ile kaydedilmiştir; VLC'de Tercihler > Altyazılar/OSD altındaki varsayılan kodlama ayarıyla açılır ama bir platforma yüklemeden önce dosyayı dönüştürmek gerekir.

İki şey daha sık bozulur. Büyük İ ile I: Otomatik sistemler "İSTANBUL" yerine "ISTANBUL" yazabilir, büyük harfli başlıkları ayrıca tarayın. Şapkalı harfler: Netflix kâğıt, hâlâ, rüzgâr gibi sözcüklerde şapkayı zorunlu tutar; günlük bir videoda zorunlu değil, ama bir satırda koyup diğerinde koymamak göze batar. Gömülü altyazı için seçtiğiniz yazı tipinin Türkçe harfleri olduğundan emin olun. Bazı dekoratif fontlarda ğ ve ş bulunmaz, o harflerin yerine boş kutu çıkar ve bunu ancak dışa aktardıktan sonra fark edersiniz.

Hangi platform hangi altyazıyı ister?

YouTube'da kendi dosyanızı yüklemek otomatik altyazıya güvenmekten daha sağlam. YouTube, sesi kötü, başında uzun sessizlik olan ya da iki dilin karıştığı videolarda otomatik altyazı üretmeyebileceğini söylüyor. Üretse bile yayına kendiliğinden girer, siz düzeltene kadar hatalı hâliyle görünür. Yüklediğiniz SRT ayrıca YouTube'un otomatik çevirisine kaynak olur, yani Türkçe altyazısı düzgün bir video izleyiciye başka dillerde de altyazı sunar. YouTube'daki bir videonun metnini çıkarmak ayrı bir konu, onu YouTube'dan metne sayfasında anlattık.

Instagram'da Reels düzenlerken çıkartma menüsünden Captions seçersiniz, Instagram konuşmayı yazar, kelimeye dokunup düzeltirsiniz. Paylaştıktan sonra bu metin değiştirilemediği için yayımlamadan önce okumak şart. TikTok'ta otomatik altyazı yükleme ekranında açılır ve aynı ekranda düzenlenir. İki platformda da dışarıdan SRT yüklemenin bir yolu yok; kendi metninizi istiyorsanız altyazıyı CapCut ya da Resolve'da gömüp öyle yüklersiniz.

Aynı videoyu hem Instagram'a hem YouTube'a koyacaksanız iki dosya hazırlayın: altyazısı gömülü sürüm Instagram ve TikTok için, temiz sürüm artı SRT YouTube için. Gömülü sürümü YouTube'a yüklerseniz hem çift altyazı sorunu çıkar hem de yazım hatasını düzeltmek için videoyu yeniden yüklemeniz gerekir; yeniden yükleme izlenme sayısını ve yorumları sıfırlar.

Hear2Text altyazıyı videoya gömer mi, ücretsiz olur mu?