Google Dokümanlar'da Sesle Yazma Nasıl Kullanılır?
Araçlar menüsündeki mikrofon kutusu Türkçeyi tanır ama düzenleme komutlarını yalnızca İngilizce dinler. Hangi tarayıcıda çalıştığı, telefonda neden olmadığı ve elinizde bir kayıt varsa ne yapacağınız.

Bu sayfada
Google Dokümanlar'da (Google Docs) sesle yazma, Araçlar menüsünün içindedir ve bilgisayarda Chrome, Edge ya da Safari'de açık bir belgede çalışır. Araçlar > Sesle yazma'ya tıkladığınızda sayfanın solunda bir mikrofon kutusu belirir; mikrofona tıklayıp konuşursunuz, kelimeler imlecin durduğu yere düşer. Özellik ücretsizdir, Google hesabı dışında bir şey istemez. Bu, o anda konuştuğunuzu yazan bir dikte aracıdır. Telefonunuzdaki bir ses kaydını ya da toplantı kaydını alıp metne çevirmez, o iş için ne yapacağınız son bölümde.
Sesle yazmayı Google Dokümanlar'da açma
Araçlar menüsü
Belgeyi açın, üst menüden Araçlar'a, oradan Sesle yazma'ya tıklayın. Google'ın Sesinizle yazma ve düzenleme sayfasındaki adımlar bu kadar: Mikrofon kutusu gelir, konuşmaya hazır olunca mikrofona tıklarsınız, bitince bir daha tıklarsınız. Menüyü her seferinde açmak istemiyorsanız klavye kısayolu da var. Google'ın kısayol listesinde "Sesle yazmaya başla" diye geçiyor: Windows ve Chrome OS'te Ctrl + Üst Karakter + S, Mac'te ⌘ + Üst Karakter + S. Aynı listede bu kısayolun Chrome için duyurulduğu notu düşülmüş. Edge ve Safari'de menüden açmak daha güvenli.
İlk açılışta tarayıcı, docs.google.com'un mikrofonu kullanmasına izin verip vermeyeceğinizi sorar. "İzin ver" demeden kutu dinlemeye geçmez. Dinlerken mikrofon simgesi kırmızıya döner; simge gri duruyorsa Dokümanlar sizi duymuyordur, yazmıyor olmasının nedeni de budur.
Mikrofon kutusu sayfadan bağımsız durur, sürükleyip kenara alabilirsiniz. Kutu açıkken imleci belgede istediğiniz yere taşıyıp konuşmaya devam edebilirsiniz, metin oraya gider. Başka bir sekmeye ya da pencereye geçtiğinizde dinleme durur, geri dönünce mikrofona bir daha tıklamanız gerekir. Bir toplantıda bir yandan ekran paylaşıp bir yandan not dikte etmeye çalışan herkes buna takılır.
Dil seçimi
Mikrofon kutusunun üstünde bir dil listesi vardır. Türkçe, Google'ın "Sesle yazma özelliğinin kullanılabildiği diller" listesinde yer alıyor. Listeden Türkçeyi seçmeden konuştuğunuzda Dokümanlar başka bir dil bekler ve ekrana anlamsız kelimeler gelir. Liste genellikle belgenin diliyle aynı başlar. Belge dili Dosya > Dil menüsünden ayarlanır ve bir İngilizce şablondan türetilmiş belgede bu ayar İngilizce kalmış olabilir. Bir kez doğru dili seçtikten sonra kutu o dili hatırlar, ama yeni bir belgede listeye bir daha bakmak gerekir.
Türkçe için ayrı bir aksan seçeneği yok; İngilizce, İspanyolca ya da Arapça gibi dillerde ülkeye göre birden çok seçenek varken Türkçe tek satır. Listeden doğrudan "Türkçe"yi seçersiniz.
Noktalama ve düzenleme
Dokümanlar cümle sonuna kendiliğinden nokta koymaz. Noktalamayı siz söylersiniz. Google'ın Türkçe yardım sayfasında Türkçe komutların listesi var: "nokta", "virgül", "soru işareti", "ünlem işareti", "yeni satır", "yeni paragraf", "iki nokta", "noktalı virgül", "aç parantez", "kapat parantez", "tırnak işareti başlangıcı", "tırnak işareti bitişi", "kısa çizgi", "üç nokta" ve birkaç tane daha. Aynı sayfada "Noktalama işaretleri her dilde kullanılamayabilir" uyarısı da duruyor, bu yüzden listeyi okuyup güvenmek yerine boş bir belgede on saniyelik bir deneme yapın. Örnek olarak şunu söyleyin:
Söylenen : raporu perşembe gönderiyorum nokta yeni paragraf toplantı saat üçte mi soru işareti
Beklenen : Raporu perşembe gönderiyorum.
Toplantı saat üçte mi?
"nokta" kelimesi ekranda kelime olarak beliriyorsa komutlar sizde çalışmıyordur; o zaman noktalamayı sonradan koyarsınız. Bu durumda en az uğraştıran yöntem, cümle sonlarında belirgin biçimde durup kısa paragraflar hâlinde konuşmak ve bitince baştan okuyup işaretleri eklemektir.
Düzenleme ve biçimlendirme komutlarında durum farklı. Paragraf seçmek, kalın yapmak, son kelimeyi silmek, madde işaretli liste açmak, tablo eklemek gibi komutların hepsi var, ama Google'ın sayfası açık yazıyor: "Sesli komutlar yalnızca İngilizce olarak kullanılabilmektedir. Hem hesap dilinin hem de doküman dilinin İngilizce olması gerekir." Türkçe bir belgede "sil" ya da "kalın yap" demek işe yaramaz, kelimeler metne yazılır. Türkçe dikte ederken düzenlemeyi fare ve klavyeyle yaparsınız. Mikrofon açıkken imleci hatanın üstüne götürüp düzeltebilir, sonra kaldığınız yere dönüp konuşmaya devam edebilirsiniz. Google'ın önerisi de bu; mikrofonu kapatıp açmak gerekmiyor. Dokümanlar'ın emin olmadığı kelimelerin altı gri çizilir, sağ tıklayınca alternatifler çıkar.
Yanlış tanınan komutları geri almak için İngilizce belgede "undo" demek yeterli; Türkçe belgede Ctrl + Z.
Mikrofon simgesi yoksa ya da yazmıyorsa
Araçlar menüsünde Sesle yazma satırı hiç yoksa iki ihtimal var. Birincisi tarayıcı: Google'ın sayfası özelliğin Chrome, Edge ve Safari'nin en yeni sürümleriyle çalıştığını yazıyor. Firefox'ta menü öğesi görünmez. İkincisi hesap: İş ya da okul hesabıyla (Google Workspace) açılmış bir belgede yöneticiniz özelliği kapatmış olabilir, Google bunu sayfada ayrıca belirtiyor. Aynı belgeyi kişisel Gmail hesabınızla açtığınızda satır geliyorsa sorun hesaptadır ve sizin düzeltebileceğiniz bir şey değildir.
Satır var, kutu açılıyor ama mikrofona tıklayınca hiçbir şey olmuyorsa ya da "Sizi duymakta güçlük çekiyoruz" uyarısı geliyorsa sorun büyük ihtimalle izinlerde. Sırayla bakın:
- Adres çubuğunun solundaki simgeye tıklayıp docs.google.com için mikrofonun "İzin ver" durumunda olduğunu kontrol edin. Bir kez "Engelle" dediyseniz tarayıcı bir daha sormaz, sessizce engeller. Chrome'da bu ayar, Google'ın kamera ve mikrofon izinleri sayfasında anlattığı gibi Ayarlar > Gizlilik ve güvenlik > Site ayarları > Mikrofon altında duruyor; aynı yerden hangi mikrofonun varsayılan olduğunu da seçersiniz.
- Tarayıcının dinlediği mikrofonun doğru cihaz olduğundan emin olun. Dizüstü bilgisayara kulaklık taktığınızda Chrome hâlâ dahili mikrofonu dinliyor olabilir; USB mikrofon takılıyken kulaklık mikrofonunu dinliyor olabilir. Site ayarlarındaki mikrofon listesi bunun için.
- İşletim sistemi izni ayrı bir katmandır. Mac'te Sistem Ayarları > Gizlilik ve Güvenlik > Mikrofon listesinde tarayıcının onaylı olması gerekir; Windows'ta Ayarlar > Gizlilik ve güvenlik > Mikrofon altında hem "Mikrofon erişimi" hem de "Uygulamaların mikrofonunuza erişmesine izin ver" açık olmalı. Google'ın sorun giderme listesi bunun için "bilgisayarınızın sistem tercihlerinde mikrofon ayarlarınızı kontrol edin" diyor.
- Zoom, Meet, Teams gibi başka bir uygulama ya da sekme mikrofonu kullanıyorsa Dokümanlar ses alamayabilir. Google'ın listesinde "başka bir uygulama tarafından kullanılmadığından emin olun" maddesi var; görüşme sırasında not dikte etmek bu yüzden çoğu zaman olmaz.
- Hiçbiri işe yaramazsa tarayıcıyı, o da olmazsa bilgisayarı yeniden başlatın. Google'ın listesindeki son madde de bu.
Mikrofon çalışıyor ama kelimeler yanlış geliyorsa sorun izinde değil seste. Google'ın tavsiyesi sessiz bir odaya geçmek, harici mikrofon takmak ve giriş ses düzeyini ayarlamak. Klavyeye yakın dahili mikrofon, açık pencere ve hoparlörden çalan müzik hata oranını belirgin artırır. Konuşma hızı da etkili: Normal hızda ve cümleyi kafanızda kurduktan sonra konuşmak, hızlı konuşup sonra düzeltmekten daha az iş çıkarır.
Telefonda ve Safari'de durum
Google'ın yardım sayfası özelliği "bilgisayarınızdaki bir tarayıcıda" diye anlatıyor ve telefondan hiç söz etmiyor. Dokümanlar'ın Android ve iPhone uygulamasında Araçlar menüsünde Sesle yazma yok; yazının yazıldığı tarihte bu böyle. Telefonda sesle metin yazmak için klavyenin mikrofon tuşunu kullanırsınız: Android'de Gboard'un sağ üstündeki mikrofon, iPhone'da klavyedeki Dikte tuşu. İkisi de Dokümanlar'ın içine yazar, dili telefonun klavye ayarından alır ve Google'ın yukarıdaki komut listesiyle ilgisi yoktur. "Nokta" dediğinizde nokta mı koyacağı, kelimeyi mi yazacağı klavyeye ve sürümüne bağlıdır, boş bir notta deneyip görün.
Safari'de durum son yıllarda değişti. Google'ın sayfası artık Safari'yi desteklenen tarayıcılar arasında sayıyor. Daha eski yazılarda "yalnızca Chrome" diye geçer, o bilgi güncel değil. Yine de Mac'te Safari'yle sorun yaşıyorsanız ilk deneyeceğiniz şey aynı belgeyi Chrome'da açmak; kısayol da Chrome için duyurulmuş durumda. iPad'deki Safari'yi de bilgisayar tarayıcısı saymayın; Google'ın sayfası masaüstünü anlatıyor, tablette klavye mikrofonu daha güvenilir yol.
Çevrim dışı çalışmaz. Dokümanlar belgeyi çevrim dışı düzenlemenize izin verse de ses Google'ın sunucularında metne çevrilir. Bağlantı kopunca mikrofon kapanır, zayıf bağlantıda kelimeler geç gelir ya da parça parça düşer.
Sınırlar: uzun konuşma ve ses dosyası
Sesle yazma için ödeme yok. Google Dokümanlar ücretsiz bir Google hesabıyla kullanılır, sesle yazma da onun parçasıdır. Ayrı bir abonelik, deneme süresi ya da dakika kotası yok. "Sesle yazma sitesi" diye arayan biri için Dokümanlar, hesap açmanın dışında bir maliyeti olmayan ve metni doğrudan düzenlenebilir bir belgeye yazan seçenek. Word'deki Dikte'nin aksine Microsoft 365 aboneliği de gerekmiyor; Word tarafı Word'de sesle yazma yazısında, Dikte ve Döküm oluştur ayrı ayrı anlatılıyor.
Uzun konuşmada ise birkaç şey bilmek gerekir. Google herhangi bir süre sınırı yayımlamıyor, ama dinleme kendiliğinden kesilebilir: Uzun bir sessizlikte, sekme arka plana düştüğünde ya da bağlantı bir an koptuğunda mikrofon griye döner ve siz fark edene kadar konuştuklarınız hiçbir yere yazılmaz. Yarım saatlik bir metni dikte ediyorsanız ekrana ara ara bakın. Simge kırmızı değilse durun, tıklayın, kaldığınız cümleden devam edin. Dokümanlar bu süre boyunca kayıt tutmaz: Mikrofon kapalıyken söyledikleriniz kaybolur, geri dönüp dinleyebileceğiniz bir ses dosyası yoktur. Bir cümleyi yanlış yazdıysa ve siz o anda görmediyseniz, doğrusunu hatırlamak size kalır.
Ses dosyası yükleme yolu ise yok. Araçlar > Sesle yazma yalnızca mikrofonu dinler; MP3, M4A ya da WhatsApp sesi gibi bir dosyayı alıp yazıya çeviren bir girişi yoktur. Telefonun hoparlöründen kaydı çaldırıp bilgisayarın mikrofonuna dinletmek ilk akla gelen çözümdür ve neredeyse her zaman kötü sonuç verir: Hoparlör sesi, oda yankısı ve kayıttaki kişilerin üst üste konuşması birleşince ortaya düzeltmesi baştan yazmaktan uzun süren bir metin çıkar. Bir de kayıt sırasında kaç kişi konuştuysa hepsi tek bir akışa yazılır; kim ne dedi belli olmaz.
Aynı nedenle toplantı için de uygun değil: Masadaki bilgisayar odadaki herkesin sözünü iç içe ve konuşmacısız bir paragrafa döker, birinin söze girmesi ya da uzaktan konuşması cümleleri bozar. Toplantı notu ya bir kişinin kendi cümleleriyle dikte ettiği özettir ya da kaydın sonradan yazıya çevrilmiş hâli. Kayıt alıyorsanız odadakilere baştan söyleyin.
Sesle yazmanın iyi olduğu işler bellidir: e-posta taslağı, blog ya da rapor girişi, ders notunu sesli anlatarak yazmak, konuşmayı yazmaktan hızlı bulan birinin ilk taslağı çıkarması. Bu işlerde tek kişi, sessiz oda ve kulaklık mikrofonuyla Türkçe sonuç iş görür; ekranda görüp anında düzelttiğiniz için hata birikmez.
Hazır kaydı Google Dokümanlar'a aktarma
Telefonda alınmış sesli not, görüşme ya da Meet kaydı gibi hazır bir kaydınız varsa Dokümanlar'ı atlayıp kaydı doğrudan yazıya çevirmek ve metni belgeye almak gerekir. Hear2Text'te dosyayı tarayıcıda sesli nottan metne sayfasından yüklersiniz. Dil kendiliğinden algılanır, metin her bölümde zaman damgası ve Konuşmacı 1, Konuşmacı 2 etiketleriyle gelir. Dokümanlar'daki dikteden iki yerde ayrılır: Kayıt elinizde kaldığı için şüphelendiğiniz satırın zaman damgasına tıklayıp o anı dinlersiniz ve birden fazla kişi konuştuysa kimin konuştuğu belli olur. Kayıt kalitesine göre nelere dikkat edeceğiniz ses kaydını yazıya çevirme yazısında.
Metni Dokümanlar'a almanın yolu plana göre değişir. Ücretsiz planda dışa aktarma TXT'dir. Dosyayı indirip içeriğini kopyalayıp belgeye yapıştırırsınız, ya da metni tarayıcıdaki düzenleyiciden seçip doğrudan yapıştırırsınız. Biçimlendirme olmaz ama zaten düz metindir. Ücretli planda Word olarak indirebilirsiniz: .docx dosyasını Google Drive'a sürükleyip çift tıklayınca Dokümanlar belgeyi açar, Dosya > Google Dokümanlar olarak kaydet dediğinizde gerçek bir Dokümanlar belgesine dönüşür. Dışa aktarırken "Zaman damgalarını ekle" ve "Konuşmacıları ekle" kutularını metni ne yapacağınıza göre işaretleyin; tutanağa çevirecekseniz konuşmacı etiketi işe yarar, düz yazı yapacaksanız ikisini de kapatın, sonradan silmekle uğraşmazsınız. Biçimlerin tamamı dışa aktarma formatları sayfasında.
İkisini birlikte kullanmak da mümkün. Uzun bir kaydı Hear2Text'te metne çevirip Dokümanlar'a yapıştırdıktan sonra, metnin üstüne kendi yorumunuzu ya da özetinizi Araçlar > Sesle yazma ile dikte edebilirsiniz; biri kaydı, diğeri sizi yazar. Hear2Text'in yapmadığı şey de budur: Canlı dikte yok, Dokümanlar'ın içine yazan bir eklenti yok. Metin kayıt bittikten sonra gelir, tarayıcıda düzenlenir ve dosya olarak ya da kopyalayıp yapıştırarak belgeye taşınır.



