Hear2Text

Ses Kaydı Deşifre Etme: Süre, Araçlar ve Kontrol

Elle deşifrenin gerçek maliyeti, ayak pedalından VLC kısayollarına kadar işi hızlandıran araçlar ve otomatik taslağı sese dönerek düzeltme yöntemi. Teslim biçimi ve katılımcı izni de var.

Yayınlanma: 9 dk okuma
Deşifre pedalı, kulaklık ve satırlı kâğıtlar
Bu sayfada
  1. Elle deşifre: süre ve araçlar
  2. Otomatik deşifre, sonra düzeltme
  3. Deşifre akışı
  4. Gizlilik ve katılımcı izni

Bir saatlik kaydı elle deşifre etmek, kaba bir hesapla dört ila altı saat sürer. Dolgu seslerinin ve duraklamaların da yazıldığı tam deşifrede bu süre kolayca iki katına çıkar. Aynı kaydı bir araca yazdırıp çıkan taslağı kayıtla karşılaştırarak düzeltmek ise, kayıt temizse, kaydın süresinin bir iki katını alır. Hangi yolu seçeceğiniz kaydın uzunluğuna, kaç kişinin konuştuğuna ve metnin nereye gideceğine bağlıdır. Deşifre metninin nasıl yazılacağı, hangi işaretin ne anlama geldiği ve tam deşifreyle temiz deşifrenin farkı deşifre metni yazısında anlatılıyor. Aşağıdaki akış o kuralları bildiğinizi varsayar ve işin kendisiyle ilgilenir.

Elle deşifre: süre ve araçlar

Elle deşifrede süreyi yazma hızınızdan çok kaydı kaç kez durdurduğunuz belirler. Sıradan bir konuşma iyi bir daktilonun bile gerçek zamanlı yetiştiremeyeceği hızda akar, bu yüzden her cümlede durur, geri sarar, yazar, devam edersiniz. Tek kişinin net konuştuğu, terim içermeyen bir kaydın her saati dört saat civarında tutar. İki üç kişinin birbirinin sözünü kestiği bir odak grubu, ağız özelliği taşıyan bir sözlü tarih görüşmesi ya da yankılı bir odada telefona alınmış toplantı aynı saati sekiz saate taşır. Bu rakamlar deneyimden gelen tahminlerdir, ölçüm değil; kendi hızınızı ilk on dakikada görürsünüz. On dakikalık kaydı deşifre edip saate bakın, altıyla çarpın.

Yorgunluğu da hesaba katın. Kulaklıkla dikkatli dinleme bir saat sonra verimini kaybeder; "gitmedik" ile "gittik" arasındaki farkı ilk saatte duyarsınız, üçüncü saatte duymazsınız. Kırk beş dakikalık oturumlar ve aralar, aynı toplam sürede daha az hata bırakır. Üç saatlik bir görüşme kaydını tek günde bitirmeyi planlamayın.

Araçlar durdurup geri sarmayı kolaylaştırdığı için bu süreyi kısaltır.

Oynatıcı olarak sıradan bir müzik uygulaması yerine kısayolları olan bir program kullanın. VLC ücretsiz ve her sistemde var. Bu yazı yazılırken varsayılan kısayolları Boşluk ile durdur ve devam ettir, [ ile yavaşlat, ] ile hızlandır, = ile normal hıza dön, Shift+Sol ile üç saniye, Alt+Sol ile on saniye geri. Elinizi klavyeden kaldırmadan "son cümleyi bir daha" diyebilmek, saatte onlarca fare hareketini siler. Hızı 0,75'e çekmek sıkışık bölümlerde işe yarar; daha yavaşı sesi tanınmaz hâle getirir.

Tarayıcıda çalışan oTranscribe deşifre için yapılmış ücretsiz bir araçtır: Kayıt dosyasını açarsınız, sol tarafta oynatıcı, sağda yazı alanı durur, Esc tuşu oynatır ve durdurur, Ctrl+J o anki saati metne yazar. Ses ve metin bilgisayarınızdan çıkmaz, metin tarayıcının belleğinde kalır; bu da masaüstünde çalışması ve tarayıcı verisini temizlerseniz metnin gitmesi demektir. Açık kaynaklıdır, MIT lisansıyla dağıtılır.

Deşifreyi meslek olarak yapanların kullandığı iki araç daha var. Ayak pedalı USB ile bağlanır. Ortadaki pedal basılıyken ses çalar, ayağınızı çektiğinizde durur ve çoğu yazılımda bir iki saniye geri sarar, yan pedallar ileri ve geri alır. Ellerinizin işi yalnızca yazmak olur. Pedalı sürücüsüyle tanıyan programlardan biri NCH'nin Express Scribe yazılımıdır. Windows ve Mac'te çalışır, ücretsiz sürümü WAV ve MP3 gibi yaygın biçimleri açar, hızı ses tonunu bozmadan düşürür ve kısayol atamasına izin verir. Ayda birkaç saatten fazla deşifre yapmayacaksanız pedal almanıza gerek yok; VLC'nin kısayolları yeter.

Yazı tarafında Word'ün otomatik düzeltmesi küçük ama sürekli bir kazanç sağlar: Otomatik Düzelt penceresinde "Değiştir" alanına k2, "İle" alanına K2: yazarsanız her konuşma sırasında etiketi üç tuşla girersiniz. Özel adlar için de aynı yol: "sa" yazınca "Sevinç Arda" çıkar, ad on yerde on türlü yazılmaz.

Bazı kayıtlar için elle deşifre tek seçenektir. Kelimesi kelimesine dökümün mahkemeye gideceği bir kayıt, dışarıya yüklenmesi yasak bir görüşme, fısıltıyla konuşulan ya da arkada televizyon çalan bir ortam, kalın bir ağızla anlatılan sözlü tarih: Bunlarda araç çıktısı düzeltmekten çok yeniden yazmayı gerektirir, baştan elle yapmak daha kısa sürer.

Otomatik deşifre, sonra düzeltme

Bir saatten uzun kayıtlarda ya da onlarca görüşmelik bir tezde iş tersine döner: Taslağı makine çıkarır, siz dinleyip düzeltirsiniz. Düzeltme de zaman alır, ama sıfırdan yazmaya göre bir başka iştir. Parmaklarınız değil kulağınız çalışır ve bir saatlik kayıt, kayıt temizse bir iki saatte kontrolden geçer. Kötü kayıtta bu süre uzar; araç kötü kaydı iyi yapmaz.

Seçeneklerin sınırları şöyle. Microsoft 365 aboneliğiniz varsa Word'deki Dikte menüsünün altındaki Döküm oluştur, yüklediğiniz .wav, .mp4, .m4a ya da .mp3 dosyasını Türkçe olarak yazıya döker, konuşmacıları "Konuşmacı 1, Konuşmacı 2" diye ayırır ve her bölüme zaman damgası koyar. Aylık sınır 300 dakika, kayıt OneDrive'a yüklenir. Bölümün üstüne gelince çıkan "Döküm bölümünü düzenle" ile metni ve etiketi değiştirir, zaman damgasına tıklayarak o yerden dinlersiniz. Ayrıntılar Microsoft'un Türkçe destek sayfasında. Haftada bir görüşme için yeterli; otuz görüşmelik bir tez için 300 dakika ikinci haftada biter.

Hear2Text'te konuşmacı etiketleri her planda gelir ve ücretsiz plan haftada 120 dakika verir; bu, haftada iki uzun görüşme demek. Metin bölümler hâlinde açılır, her bölümün başında zaman damgası ve konuşmacı etiketi yer alır. Bölüme tıklayınca kayıt o saniyeden çalar, hız 0,75 ile 2 arasında seçilir. Röportaj transkripsiyonu sayfası görüşme kayıtları için aynı akışı anlatır. ChatGPT'ye dosya yüklemek de bir yol, ama ses yükleme ücretli planlarda ve konuşmacı ayırması OpenAI'ın kendi ifadesiyle güvenilir olmayabiliyor. O yolun sınırlarını ChatGPT ile ses kaydı yazısında anlattık.

Hangi aracı seçerseniz seçin, çıkan taslak tam deşifre değildir. Ses tanıma modeli "eee", "ııı" gibi dolgu seslerini çoğunlukla düşürür, duraklamayı işaretlemez, duymadığı kelimeyi (anlaşılmıyor) diye bırakmak yerine sözlükteki en yakın kelimeyi yazar. Üst üste konuşmada iki kişinin de sözü eksik çıkar ve etiketler karışır. Dolayısıyla araç çıktısı temiz deşifreye yakın bir taslaktır; tam deşifre gerekiyorsa dolgu seslerini, duraklamaları ve belirsizlik işaretlerini ikinci turda siz eklersiniz. Temiz deşifre yetiyorsa iş çoğunlukla adları, sayıları ve etiket sınırlarını düzeltmekle biter.

Deşifre akışı

Elle ya da araçla, akış aynı üç adımdan geçer. Adımları karıştırırsanız, mesela yazarken işaret ekler ya da kontrolü dinlemeden yaparsanız süre uzar, hatalar da metinde kalır.

Kaydı hazırlama

Dosyaya daha dinlemeden bir ad verin: G3-K2_2026-03-14.m4a gibi görüşme kodu ve tarih taşıyan bir ad, "Yeni Kayıt 27.m4a"nın üç ay sonra yol açacağı aramayı önler. Dosyanın bir kopyasını başka bir yere alın. Deşifre sırasında kaydı kesip biçmeniz ya da hızını değiştirip kaydetmeniz gerekirse özgün dosya sağlam kalır.

İlk iki dakikayı ve ortadan bir dakikayı dinleyin. Ses seviyesi, yankı ve arka plan gürültüsü burada belli olur. Kötü bir kaydı yazılımla düzeltmeye çalışmak çoğunlukla sesi daha da bozar, bunun nedenlerini ses kaydını yazıya çevirme yazısındaki kalite bölümünde anlattık. Kayıt kötüyse bunu baştan bilin ve süre tahmininizi ona göre yapın.

Kayıtta geçecek özel adları bir kâğıda yazın: görüşülen kişi, bahsettiği kurumlar, yer adları, alan terimleri. Elle deşifrede bu liste yazarken, otomatik deşifrede metin gelince arama yaparken elinizin altında olacak. Görüşme notlarınızda "sağlık ocağı" mı "ASM" mi dediğini bilmek, metinde ikisini de arayıp birine karar vermenizi kolaylaştırır.

Dosya biçimiyle uğraşmayın. Telefondan gelen M4A, WhatsApp'tan gelen ses ya da toplantı uygulamasının MP4'ü olduğu gibi kullanılır; dönüştürmek kalite katmaz. Video yüklediğinizde yalnızca ses yazıya çevrilir.

Metni oluşturma

Elle yazıyorsanız metnin üzerinden iki kez geçin. İlk turda yalnızca kelimeleri yazın; duraklama, gülme ve belirsizlik işaretlerini sonraya bırakın, yalnızca duymadığınız yerin saatini (?? 00:12:40) gibi kaba bir işaretle not edin. İkinci turda kaydı 1× hızda baştan dinleyip işaretleri ekleyin ve soru işaretli yerleri çözün. İki işi aynı anda yapmak hem yazmayı hem dinlemeyi yarım bırakır. Deşifre notunu, katılımcı kodunu ve kayıt bilgilerini metnin başına ilk turun başında yazın, sona bırakmayın. Başlık bloğunu örnek deşifre metninden kopyalayabilirsiniz.

Araçla çıkarıyorsanız yükleme ekranında dili elle seçin; "Otomatik algıla" çoğunlukla doğru bulur, ama kaydın dilini biliyorsanız seçmek doğruluğu artırır, ekran da bunu söyler. İşlem bitene kadar beklemeniz gerekmez, metin hazır olunca hesabınızda bulursunuz. Metin gelince ilk işiniz okumak değil, konuşmacı etiketlerine bakmaktır: Konuşmacının değiştiği satırlarda etiket doğru kişide mi başlıyor? Tek satırlık bir kayma "Konuşmacıyı değiştir" ile düzelir. Etiketleri birleştirmek ve ad vermek ücretli plana dâhildir. Ücretsiz planda etiketler numaralı kalır ve hangi numaranın kim olduğunu deşifre notuna siz yazarsınız.

Sese dönerek kontrol

Kontrolün kuralı basittir: Metinde okuduğunuz hiçbir cümleyi dinlemeden doğru saymayın. Taslak akıcı okunur, bu da tehlikesidir: Model duymadığı yere anlamlı bir kelime koyar ve cümle kâğıtta düzgün durur. Uydurma bir örnek, bir esnaf görüşmesinden:

Satır
Kayıtta söylenen K2: Biz o dönem kredi almadık, alamadık daha doğrusu, banka Kozluk'taki dükkânı teminat saymadı.
Taslakta gelen Konuşmacı 2: Biz o dönem kredi aldık, alamadık daha doğrusu, banka Gözlük'teki dükkânı teminat saymadı.

İki hata var ve ikisi de okurken yakalanmaz. Olumsuzluk eki düşmüş; "almadık" "aldık" olmuş, cümlenin anlamı tersine dönmüş, arkasındaki "alamadık" yüzünden de göze batmıyor. Yer adı sözlükteki en yakın kelimeye çekilmiş. Türkçe kayıtlarda hatalar en çok şuralarda yığılır: olumsuzluk ve soru ekleri, özel adlar ve terimler, sayılar. "On beş bin" bazen rakamla bazen yazıyla gelir, "üç buçukta" konuşma diline göre yazılır.

Kontrolü bu noktalara göre yapın. Önce özel ad listesindeki her adı aratın; Hear2Text'te üstteki "Metinde ara" kutusu aynı yanlış yazımı on yerde bulur, hepsini bir seferde düzeltirsiniz. Sonra kaydı baştan sona 1× hızda açıp metni takip edin. Şüphelendiğiniz satırı tekrar dinlemek bir tıklamadır, sıkışık bölümlerde hızı 0,75'e düşürün. Her satırı "Metni düzenle" ile yerinde düzeltin. Bir düzeltmede yanlış yere gittiğinizi fark ederseniz "Orijinale dön" metni, konuşmacıları ve verdiğiniz adları ilk hâline döndürür, notlar kalır; bu yüzden ilk düzeltmelerde çekinmeyin. Word'ün Döküm oluştur bölmesinde de aynı yol var: Zaman damgasına tıklayıp dinler, "Döküm bölümünü düzenle" ile düzeltirsiniz, hız 2×'e kadar çıkar.

Kontrolün sonunda da (anlaşılmıyor 00:12:40) kalabilir. Üç dinlemede çözülmeyen yer dördüncüde çözülmez; işaretleyip geçin, danışmanınız ya da görüşülen kişi daha sonra bakabilir.

Teslim biçimine gelince, bunu alıcı belirler. Tez danışmanları ve etik kurullar çoğunlukla Word ister, çünkü kenar notu düşer ve satır numarasıyla alıntı yapılır: Word'de Düzen sekmesi, Sayfa Yapısı grubu, Satır Numaraları düğmesi her satıra numara verir, "K4, satır 112" alıntısı buradan çıkar. Haber ve tutanak için düz metin yeterlidir. Kodlama yazılımına gidecek metinlerde ise yazılımın hangi biçimi okuduğuna önceden bakın. Hear2Text'te "Dışa aktar" penceresinde TXT her planda, Word, PDF, SRT ve VTT ücretli planda gelir. "Zaman damgalarını ekle" seçiliyse her bölüm başlangıç ve bitiş saatiyle ayrı satıra yazılır, seçili değilse aynı kişinin ardışık bölümleri tek paragrafta birleşir. Damganın biçimini deşifre metni yazısında gösterdik. "Konuşmacıları ekle" kutusu etiketlerin dosyaya girip girmeyeceğini belirler ve ücretli plana dâhildir. Dışa aktarım yalnızca metni, etiketleri ve saatleri taşır. Deşifre notunu, başlık bloğunu ve satır numaralarını Word'de eklersiniz.

Gizlilik ve katılımcı izni

Deşifre, kayıtla başlar; kayıt da izinle. Görüşülen kişiye kaydın alınacağını, ne için kullanılacağını ve metnin kimlerin eline geçeceğini kayıttan önce söyleyin, onayını da kaydın başına alın: "Kayda başlıyorum, görüşmenin kaydedilmesini kabul ediyor musunuz?" sorusu ve cevabı deşifrenin ilk satırı olur. Tez görüşmelerinde etik kurul zaten yazılı onam ister ve bu formda kayıtların nerede saklanacağı, kimin deşifre edeceği ve ne zaman silineceği sorulur. Formda ne yazdıysanız deşifre akışınız ona uymak zorundadır. "Kayıtlar yalnızca araştırmacının bilgisayarında saklanacaktır" yazdıysanız kaydı bir servise yükleyemezsiniz, elle deşifre edersiniz ya da sesi bilgisayardan çıkarmayan bir araç kullanırsınız; oTranscribe ve Express Scribe bu yüzden hâlâ tercih ediliyor.

Kimliği gizleme deşifre sırasında yapılır, sonradan değil. Katılımcıya baştan kod verin, metinde ad geçtiği her yerde kodu yazın, gerçek ad ile kodu eşleştiren listeyi metinden ayrı bir yerde tutun. Kayıtta geçen üçüncü kişiler, mahalle ve iş yeri adları da kimliği ele verir; "Çınarlı Çarşısı'ndaki tek terzi" demek ad vermekle aynı şeydir. Bu kararları her görüşmede yeniden vermek yerine deşifre notuna bir satır ekleyin: "Kişi ve yer adları kodlanmıştır."

Kaydı bir servise yüklüyorsanız kaydın nereye gittiğini bilin. Word'ün Döküm oluştur özelliği kaydı OneDrive'a yükler. Hear2Text'te kayıt ve metin yalnızca sizin hesabınızdadır, siz silene kadar da silinmez. Sildiğinizde metin, özet, çeviriler ve notlarla birlikte depodaki dosya da gider. Etik kurul ya da sözleşme SOC 2, HIPAA ya da ISO 27001 gibi bir sertifika şart koşuyorsa bunu yüklemeden önce bilin: Hear2Text'in böyle bir sertifikası yok. Sağlık, hukuk ve çocuklarla yapılan görüşmelerde kurumun kendi kuralı çoğunlukla bulut yüklemeyi zaten dışlar; o kayıtlar elle deşifre edilir, süresi de buna göre planlanır.

Okumaya devam edin

Ekranında ses dalgalı mesaj balonları görünen telefon

Rehberler

WhatsApp Ses Kaydı Yazıya Nasıl Çevrilir?

WhatsApp'ın transkripti okumak için var, saklamak için değil: kopyalanmıyor ve Android'de Türkçe yok. Sesli mesajı dosya olarak çıkarıp zaman damgalı metne çevirmenin yolu, uzun ve çok kişili kayıtlar, gönderene karşı sorumluluğunuz.

· 10 dk okuma

Klavye, satır bloklu kâğıt ve kronometre

Rehberler

SRT Dosyası Nasıl Oluşturulur?

Beş satırlık kurgusal bir tanıtım videosunun SRT'si elle yazılıyor, Windows ve Mac'te UTF-8 olarak kaydediliyor; sonra otomatik üretilen dosyadaki uzun satırlar bölünüyor ve kayan zamanlamanın nedenleri ayıklanıyor.

· 10 dk okuma